Là 1 người làm business, mình cũng ước ao doanh nghiệp sẽ có nhiều hướng phát triển, có thể làm và phát triển nhiều thứ cho thỏa đam mê (tất nhiên chưa đến mức kỳ lân). Tuy nhiên hiện thực phũ phàng vì nhiều lý do, phần vì năng lực bản thân và thời gian có hạn, phần vì chưa đủ tự tin trong 1 số mảng, đội ngũ và cộng sự vẫn còn thấy chưa tới, và về những rủi ro có thể gặp phải. Vậy là lại quay về bài toán ăn chắc mặc bền mà người ta hay gọi là farmer vậy, làm kinh doanh có lợi nhuận là được.
Đi sâu hơn 1 chút về câu hỏi ban đầu, thử phân tích doanh nghiệp nào có khả năng có thể trở thành kỳ lân? Nhìn quanh 1 vòng các ngành nghề trong xã hội, nếu là các ngành nghề truyền thống (sản xuất, thương mại, ...) hay 1 số ngành phụ thuộc vào nguyên liệu sản xuất, có lẽ rất khó để tạo được đột phá và trở thành kỳ lân, khi Việt Nam đã qua rồi thời kỳ vàng của khối ngành truyền thống. Việc chỉ ăn chênh lệch dựa vào đầu vào và đầu ra tính trên mỗi sản phẩm rất khó để có thể tạo ra sự đột biến về doanh thu và lợi nhuận. Vậy chỉ còn cơ hội vào khối ngành công nghệ, điển hình như công nghệ thông tin hay công nghệ cao, khi tiềm năng khai phá, thị trường và đôi khi sự may mắn vẫn còn nhiều. Ví dụ nếu phát triển được 1 phần mềm bán ra đến cả hàng triệu bản (như Microsoft) thì khả năng trở thành kỳ lân là rất lớn.
Vậy nếu giả sử trong điều kiện VN hiện tại, nếu có khả năng phát triển được 1 phần mềm như vậy, thì doanh nghiệp sẽ đối mặt với điều gì? Theo mình nghĩ, vấn đề lớn nhất cần phải đối mặt, đó chính là:
- THUẾ QUAN VÀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH.
Giả sử 1 phần mềm được phát triển tại Việt Nam và có thể bán ra cho 1 triệu khách hàng đang có nhu cầu sẵn mua ngay, việc gì sẽ xảy ra?
- 1 triệu sản phẩm bán ra đó sẽ tương đương với 1 triệu hóa đơn đầu ra, đi kèm với mỗi hóa đơn đầu ra sẽ là: 1 hợp đồng ký kết giữa 2 bên – thường sẽ là bản giấy vì đa phần các doanh nghiệp hiện tại ở VN đều xài hợp đồng bản cứng (giấy), 1 biên bản bàn giao – nghiệm thu (bản giấy) cho việc xác nhận đã hoàn thành việc cung cấp phần mềm này, 1 bản báo giá – có thể là bản giấy hoặc điện tử, nhưng ngay cả bản điện tử thì cũng cần phải in ấn và scan ra.
- 1 triệu sản phẩm bán ra tương đương với 1 triệu khách hàng mua sản phẩm, đi kèm sẽ là: tờ trình phê duyệt mua hàng, các báo giá cạnh tranh từ đơn vị khác, thủ tục tạm ứng/hoàn ứng liên quan (nếu có), thủ tục thanh toán UNC qua tài khoản ngân hàng doanh nghiệp, và ký kết, chuyển trả lại các giấy tờ từ bên bán gởi đến (có thể 1 hoặc nhiều lần).
- Quá trình này lại lặp lại mỗi khi có phát sinh, ví dụ gia hạn cho chu kỳ tiếp theo, nâng cấp tính năng, cấu hình, thay đổi biểu giá, …
Đó là các thủ tục cơ bản giữa bên bán và bên mua, chưa tính đến các quá trình khác như tổng hợp, thống kê, báo cáo thuế, báo cáo tài chính, …
Nghĩ đến đây thôi, cũng đã thấy tiêu tốn bao nhiêu là chi phí vận hành và rủi ro sai sót có thể gặp phải. Mà nhỡ nếu có sai sót thì chi phí phạt cũng không hề nhẹ.
Vì vậy nên làm kỳ lân thật khó phải không nào :D